و در اجتماع بزرگى كه در صحن مطهر حرم امير المؤمنين عليه السّلام تشكيل شد ، او به منبر رفت و دو نفر در اطراف او ايستادند و سخنانش را كه به علت زيادى سن به سختى ادا مىكرد ، با صداى بلند تكرار مىكردند و چنين گفت : مرحوم آيت اللّه شيرازى به جوار رحمت حق آرميد ، ولى فتواى او مبنى بر نبرد با مشركين و كشتار آنها باقى است ، پس در حفظ وطن عزيزتان و به دست آوردن استقلال كوشش و جهاد كنيدأ » . « 1 » از جمله نامه‌ها و بيانيه‌هاى مهم او نامهء اعتراض‌آميز افشاگرانه‌اش به آرنولد ويلسون ، حاكم كل سياسى انگليس در عراق ، « 2 » و نامهء بين المللى او خطاب به حكومتهاى آمريكا ، فرانسه ، روسيه ، تركيه ، ايران ، آلمان و هلند ، در اعتراض به جنايتهاى انگليس در عراق است . « 3 » البته در گرماگرم نبرد بود كه آيت اللّه شيخ الشريعه به ديار باقى شتافت و ادامهء انقلاب ، صورت ديگرى به خود گرفت كه از حوصلهء اين مقال خارج است . « 4 » پيش‌ازاين نيز مرحوم شريعت اصفهانى در مصاف با استعمار چهرهء بارز خود را نشان داده بود . از جملهء آنها هجرت وى به ايران - 22 روز پس از وفات آيت اللّه آخوند خراسانى - براى مقابله با دولت استعمارى روسيه تزارى و دفاع از استقلال و تماميت ارضى ايران ، « 5 » و بيانيهء مهم و ارزشمند وى « 6 » در 26 صفر الخير 1330 ه . ق / 14 فوريه 1912 م در تحريك مسلمانان براى بازيافتن مجد و عظمت ، و استقلال

--> ( 1 ) . وردى ، لمحات اجتماعية ، ج 5 ، ص 310 . ( 2 ) . آل فرعون ، الحقائق الناصعة ، ص 359 و ترجمهء فارسى آن در : صادقى تهرانى ، نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى 1920 عراق ، صص 75 - 78 . ( 3 ) . همان ، صص 389 - 390 . ( 4 ) . اين مباحث در كتاب نگاهى به تاريخ انقلاب اسلامى عراق ، صص 84 - 110 پيگيرى شده است . ( 5 ) . تهرانى ، نقباء البشر ( مخطوط ) ، ص 483 . ( 6 ) . متن اين اعلاميه و برگردان فارسى آن در كتاب ايران و جهان اسلام ، صص 196 - 205 آمده است ، هر چند مؤلف مدرك اصلى خود را نشان نداده است .